مجموعه مسکونی Unite d Habitation | طراحی لوکوربوزیه | فرانسه ٬ مارسی

در این محتوا با شبکه هنر و معماری ستاوین همراه باشید تا نگاهی به مجموعه مسکونی Unite d Habitation اثر طراحی لوکوربوزیه  در فرانسه ٬ مارسی داشته باشیم . پس از جنگ جهانی دوم، نیاز به مسکن به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافت. یونیتۀ مسکونی در مارسی، نخستین پروژه بزرگ‌مقیاس لوکوربوزیه بود. در سال هزار و نهصد و چهل و هفت، اروپا همچنان تحت تأثیر پیامدهای جنگ قرار داشت و لوکوربوزیه مأمور طراحی مجموعه‌ای مسکونی برای ساکنان مارسی شد که در پی بمباران‌های فرانسه آواره شده بودند.

این پروژه که در سال هزار و نهصد و پنجاه و دو تکمیل شد، آغازگر مجموعه‌ای از طرح‌های مسکونی لوکوربوزیه با تمرکز بر زندگی جمعی بود؛ الگویی که امکان خرید، بازی، سکونت و گردهمایی را در قالب یک «شهر باغ عمودی» فراهم می‌کرد.

یونیتۀ مسکونی نخستین تجربه لوکوربوزیه در مواجهه با چنین مقیاس بزرگی بود؛ ساختمانی برای اسکان حدود هزار و ششصد نفر. برخلاف رویکرد معمول گسترش افقی مجتمع‌های مسکونی، او جامعه‌ای را طراحی کرد که در قالب یک برج مدرنیستی چندمنظوره شکل می‌گرفت؛ جایی که کیفیت‌های یک محله شهری در ارتفاع بازآفرینی می‌شد.

ایده «شهر باغ عمودی» بر آن بود که واحدهای خصوصی همچون ویلاهایی در دل یک حجم بزرگ جای گیرند؛ اما بیرون از فضای خصوصی، ساکنان بتوانند خرید کنند، غذا بخورند، ورزش کنند و با یکدیگر تعامل داشته باشند.

با تقسیم حدود هزار و ششصد ساکن در هجده طبقه، سازماندهی فضایی پروژه نیازمند رویکردی نوآورانه بود تا هم فضاهای سکونتی و هم فضاهای عمومی را در خود جای دهد. نکته جالب آن است که بخش عمده فضاهای جمعی در بام قرار گرفته‌اند.

بام ساختمان به تراسی باغ‌گونه تبدیل شده که شامل مسیر دو، باشگاه، مهدکودک، سالن ورزشی و استخری کم‌عمق است. علاوه بر این، فروشگاه‌ها، خدمات درمانی و حتی هتلی کوچک درون ساختمان توزیع شده‌اند. یونیتۀ مسکونی در واقع «شهری در دل شهر» است که از نظر فضایی و عملکردی برای ساکنان بهینه شده است.

برخلاف نمای سفید و صریح آثار پیشین لوکوربوزیه، این بنا با بتن خام مسلح (بتن بروت) ساخته شده؛ مصالحی اقتصادی در اروپای پس از جنگ. این انتخاب را می‌توان بازتابی از شرایط زندگی پس از جنگ نیز دانست: زمخت، فرسوده و بی‌پیرایه.

با وجود تفاوت‌های مادی، اصول مدرنیستی لوکوربوزیه همچنان در این پروژه حضور دارند؛ از جمله «پنج اصل معماری مدرن» که در دهه بیست تدوین کرده بود. حجم عظیم ساختمان بر روی پیلوتی‌های قدرتمند قرار گرفته و فضای گردش، باغ و تجمع را در زیر بنا فراهم می‌کند. بام‌باغ بزرگ‌ترین فضای جمعی مجموعه است و سیستم پنجره‌های نواری افقی، با کاهش درک ارتفاع، بر افقیت ساختمان تأکید می‌کند.

تأثیرات صنعتی نیز در طراحی مشهود است. حجم بزرگ بنا همچون کشتی بخاری‌ای به نظر می‌رسد که لوکوربوزیه شیفته آن بود؛ حجم شناور، پنجره‌های نواری مشابه پنجره‌های کابین کشتی و دودکش‌های تهویه‌ای که یادآور عرشه و دودکش‌های کشتی هستند.

از مهم‌ترین جنبه‌های پروژه، سازماندهی واحدهای مسکونی است. برخلاف راهروهای دوطرفه معمول، واحدها به‌صورت دوطرفه طراحی شده‌اند و فضای نشیمن دارای ارتفاع دوبرابر است. این امر تعداد راهروها را به یک راهرو در هر سه طبقه کاهش می‌دهد.

باریک‌شدن واحدها و استفاده از فضای دوارتفاعی، امکان ایجاد سیستمی درهم‌قفل‌شونده از حجم‌های مسکونی را فراهم کرده است. در دو سوی هر واحد، بالکن‌هایی با سایه‌بان‌های brise-soleil قرار دارند که تهویه متقاطع را ممکن می‌سازند و بر حجم باز فضا تأکید دارند.

یونیتۀ مسکونی یکی از مهم‌ترین پروژه‌های لوکوربوزیه و پاسخی نوآورانه به مسکن جمعی است. این پروژه تأثیر چشمگیری بر شکل‌گیری معماری بروتالیسم با استفاده از بتن خام گذاشت و به الگویی برای مسکن عمومی در سراسر جهان بدل شد. با این حال، تناسبات ماژولار ویژه‌ای که لوکوربوزیه در این پروژه تعریف کرد، آن را به نمونه‌ای بی‌بدیل تبدیل کرده است.

همراه گرامی ، برای مشاهده تصاویر و مستندات بیشتر ، در ارتباط با موضوع ، به بخش “ تصاویر بیشتر “ مراجمعه کنید .